سکه دیجیتال بانک مرکزی (CBDC)

دوشنبه ۲۹ مهر ۱۳۹۸ - ۱۱:۵۳

تحلیل بنیادی بازار ارز دیجیتال

چرا بانک‌های مرکزی ناگهان در برابر ارزهای دیجیتال موضع گرفتند؟

بانک‌های مرکزی دنیا زمانی توجه جدی به مسئله ارزهای دیجیتال یا همان کریپتوکارنسی ها (cryptocurrency) نداشتند، اما اخیراً شاهد حساسیت بالای بانک‌های مرکزی به این موضوع هستیم. زمانی که بیت کوین به عنوان اولین ارز دیجیتال در بازار محبوبیت پیدا کرده بود، بانک‌های مرکزی به راحتی می‌توانستند به آن بی‌توجهی کنند و آن را جدی نگیرند. چون‌که بیت کوین بیشتر برای کارهای غیرقانونی و پول‌شویی به کار گرفته می‌شد. اما از زمانی که شرکت فیس‌بوک از ارز دیجیتال خاص خود (لیبرا – Libra) حرف زده، بسیاری از قانون‌گذاران و بانک‌های مرکزی دنیا موضع گرفته‌اند و آن را تهدیدی برای رژیم پولی فعلی عنوان کرده‌اند. بانک‌های مرکزی چین، سوئد، باهاماس و چند کشور دیگر در زمینه ارزهای دیجیتال آزمایش‌هایی انجام داده‌اند و حتی برخی از آن‌ها به زودی ارز دیجیتال خود را عرضه خواهند کرد. اما برخی دیگر از بانک‌های مرکزی بزرگ دنیا مثل فدرال رزرو آمریکا تنها نظاره‌گر اوضاع هستند.

چه چیزی در این مدت تغییر کرده است؟

فیس‌بوک با دو میلیارد کاربر می‌تواند ارز دیجیتال خود را به راحتی و در زمان کوتاهی به یکی از پول‌های رایج دنیا تبدیل کند. اگر دو میلیارد کاربر از لیبرا برای انجام تراکنش‌های روزانه خود استفاده کنند، سایر ارزهای رایج بازار به مرور از مبادلات حذف خواهند شد. در این صورت لیبرا هم به یک سکه پایدار مثل Tether تبدیل خواهد شد. سکه‌های پایدار ارزهای دیجیتالی هستند که از یک دارایی کم نوسان مثل دلار به عنوان پشتوانه استفاده می‌کنند، تا از نوسانات شدید در امان بمانند. کاهش نوسانات در سکه‌های دیجیتال پایدار به آن‌ها کمک می‌کند تا به یکی از بهترین گزینه‌ها برای انجام تراکنش‌های روزانه تبدیل شوند. در مقابل سکه‌های بیت کوین و اتریوم به خاطر نوسانات شدید قیمتی جهت انجام تراکنش‌های مالی و تجاری کاربردی ندارند. نگرانی اصلی بانک‌های مرکزی از این است که سکه‌های دیجیتال جدید مثل لیبرا به سرعت در تمام دنیا مورد استفاده قرار گیرند و تهدیدی برای ثبات، حریم شخصی و کلیت سیستم مالی کشورها باشد و بانک‌های مرکزی نتوانند دیگر از سیاست‌های پولی برای کنترل فعالیت‌های اقتصادی استفاده کنند.

سکه دیجیتال بانک مرکزی چه شکلی خواهد بود؟

انتظار می‌رود که سکه دیجیتال بانک‌های مرکزی بیشتر شبیه لیبرا باشد تا بیت کوین. بیت کوین با این هدف که بانک مرکزی از سیستم مالی کنار گذاشته شود، تولید شده است. با این حال بسیاری از بانک‌های مرکزی دنیا از عربستان تا تایلند از همان تکنولوژی به کار رفته در بیت کوین استفاده می‌کنند. با این حال بسیاری از صاحب نظران بر این باورند که فناوری بلاک چین (Blockchain) نمی‌تواند به طور هم‌زمان حجم بزرگی از تراکنش‌های پولی را پردازش کند. به طور مثال گفته می شود که اتریوم (Ethereum) می‌تواند به طور متوسط در هر ثانیه ۱۵ تراکنش را انجام دهد، در حالی که شبکه Visa Inc. می‌تواند ۲۴ هزار تراکنش را در هر ثانیه پردازش کند.

بانک‌های مرکزی چه برنامه‌ای دارند؟

پروژه‌های بانک مرکزی را می‌توان به دو بخش عمده و خرده تقسیم کرد. در پروژه‌های عمده، دسترسی به ارزهای دیجیتال تنها محدود به بانک‌ها و مؤسسات مالی خواهد بود. در این پروژه‌ها هدف تسریع و کاهش هزینه تراکنش‌های مالی موجود در سیستم فعلی است. در بخش خرده‌فروشی سکه‌های دیجیتال بانک‌های مرکزی (CBDC) در اختیار عموم قرار خواهند گرفت، اما بانک‌های مرکزی اطمینان حاصل خواهد کرد که سکه‌های دیجیتال برای پول‌شویی و حمایت مالی تروریست‌ها استفاده نخواهند شد و در عین حال اطلاعات مالیاتی را هم در اختیار دولت قرار خواهد داد.

کدام بانک مرکزی در حال استفاده از سکه دیجیتال (CBDC) است؟

برخی از جزایر کارائیب شرقی که بانک مرکزی مشترکی دارند، ارز دیجیتال خود را منتشر کرده‌اند و در حال حاضر توسط مصرف‌کنندگان و تجار مورد استفاده قرار می‌گیرد. با این حال اولین بانک مرکزی بزرگ دنیا که در سطح گسترده‌ای می‌خواهد ارز دیجیتال را مورد استفاده قرار دهد، بانک مرکزی چین است. بانک مرکزی چین بعد از پنج سال مطالعه در این رابطه، در ماه اوت اعلام کرد که با زمان انتشار ارز دیجیتال خود فاصله کمی دارد. بانک مرکزی سوئد هم در حال بررسی ارز دیجیتال e-krona است. بانک مرکزی سوئیس هم با بورس سهام SIX همکاری می‌کند تا ارز دیجیتال خود برای انجام معاملات و تسویه حساب‌ها در بازارهای مالی را راه‌اندازی کند. در این میان فدرال رزرو آمریکا، بانک مرکزی ژاپن، روسیه و آلمان برنامه‌ای برای استفاده از ارزهای دیجیتال ندارند. رئیس جدید بانک مرکزی اروپا و رئیس بانک مرکزی انگلستان هم از ایده استفاده از تکنولوژی جدید استقبال کرده‌اند.

مزیت استفاده از ارزهای دیجیتال بانک‌های مرکزی در چیست؟

اگر بانک‌های مرکزی بتوانند بر موانع فنی غلبه کنند، ارزهای دیجیتال می‌توانند سرعت تراکنش‌های پولی را در عین کاهش هزینه‌ها، بالا ببرند. همچنین ارزهای دیجیتال می‌توانند نقل‌وانتقال پول در میان کشورها را هم تسهیل کنند. اخیراً مقاله‌ای در این رابطه منتشر شده که نشان می‌دهد که ارزهای دیجیتال جدید می‌توانند محل امنی برای پس‌انداز سرمایه‌گذاران خرد باشند. در واقع اگر ارز محلی کشوری سقوط کند، سرمایه‌گذار خرد می‌تواند با خرید ارزهای دیجیتال با پشتوانه ارزهای رایج دنیا از دارایی خود محافظت کند.