اقتصاد ژاپن: آیا روند تورم ژاپن همچنان نگران کننده است؟

یکشنبه 29 مرداد 1396 - 13:51

حرکات قیمتی هفته گذشته ین ژاپن بسیار جالب‌توجه بودند. شاخص‌های اقتصادی کمی از ژاپن منتشر شدند و این مسئله موجب شد تا تمایلات ریسکی سرمایه‌گذاران بر جو بازار حاکم شود. تشدید تمایلات ریسک گریزی بازار موجب شد تا ین ژاپن در برابر اکثر ارزهای اصلی تقویت شود، به‌طوری‌که USDJPY به پایین‌ترین سطح قیمتی چهار ماه اخیر رسید. بااین‌حال جفت ارز توانست از کف قیمتی چهارماهه فاصله بگیرد. این هفته، هفته نسبتاً مهمی برای ژاپن است. داده‌های تورمی ماه ژوئیه ژاپن منتشر خواهند شد، که می‌توانند بر حرکات قیمتی ین تأثیر بگذارند.
همان‌طور که در گزارش هفته گذشته نیز اشاره شد، مهم‌ترین محرک‌های ین ژاپن، عوامل خارجی هستند. حرکت صعودی دو هفته قبل USDJPY که در اوایل معاملات هفته گذشته نیز ادامه داشت، تحت تأثیر گزارش آخرین نشست پولی فدرال رزرو متوقف شد. هفته گذشته گزارش تولید ناخالص داخلی ژاپن نیز منتشر شد. این گزارش برای سه‌ماهه دوم سال ۲۰۱۷ بود و نشانگر رشد قوی ۴ درصدی سالانه بود، درحالی‌که بازار انتظار رشد ۲٫۵ درصدی را داشت. رشد اقتصادی ژاپن تحلیلگران را به این فکر فروبرده بود که رشد قوی اقتصادی منجر به رشد قوی تورم و درنهایت منجر به کاهش سیاست‌های افراطی و انبساطی بانک مرکزی ژاپن خواهد شد. سناریویی که می‌توانست از ین ژاپن حمایت کند. اما چنین اتفاقی نیفتاد.
ین ژاپن بعد از انتشار گزارش GDP تضعیف شد، که بیشتر به خاطر بهبود تمایلات ریسک‌پذیری بازار بود، که تقاضا برای ارزهای بدون ریسک و امنی مثل ین ژاپن را کاهش داده بود. درواقع کاهش تنش‌ها میان آمریکا و کره شمالی، از رشد شاخص‌های سهام جهانی حمایت می‌کرد. این وضعیت تا روز چهارشنبه ادامه داشت، اما با انتشار گزارش آخرین نشست کمیته فدرال رزرو، جو بازار نیز تغییر کرد. ین ژاپن تقویت شد (تضعیف USDJPY) و شاخص‌های سهام سقوط کردند.
این عملکرد ین ژاپن نشان می‌دهد که خود ین ژاپن بیشتر از اقتصاد ژاپن موردتوجه سرمایه‌گذاران است. درواقع تشدید تمایلات ریسک گریزی منجر به افزایش تقاضای دارایی‌های امنی مثل ین ژاپن می‌شود. اما چنین تقاضایی به خاطر وضعیت اقتصادی ژاپن نیست، بلکه بیشتر به خاطر حجم سیاست‌ها و محرک‌های پولی است که بانک مرکزی ژاپن در پنج سال اخیر معرفی کرده است. حجم بالای سیاست‌های انبساطی و تسهیل مقداری پولی بانک مرکزی ژاپن، همراه با نرخ بهره منفی موجب شده تا سرمایه‌گذاران از این ارز برای تأمین سرمایه معاملات آربیتراژی نرخ بهره استفاده کنند. یعنی سرمایه‌گذاران با استقراض ین ژاپن با نرخ بهره منفی، اقدام به خرید ارزهای قوی با نرخ بهره بالا می‌کنند و تفاوت بازدهی هر دو ارز را به‌عنوان سود دریافت می‌کنند. این دلیل اصلی صعود شدید جفت ارزهای EURJPY و GBPJPY در سال ۲۰۱۲ و بعد از انتشار بیانیه سیاست‌های اقتصادی نخست‌وزیر ژاپن بود. در آن زمان هیچ اتفاق خاصی در انگلستان یا اروپا روی نداده بود. اما بانک مرکزی با سیاست‌های خود به بازار اعلام کرده بود که می‌توانند برای خرید ارزهای پربازده، از ین ژاپن ارزان (نرخ بهره پایین) استفاده کنند.
این وضعیت برای مدتی ادامه داشت. در سال ۲۰۱۴ رشد تورم ژاپن به بالای هدف ۲ درصدی رسید. بااین‌حال در سال ۲۰۱۵، نرخ رشد تورم سقوط کرد. نگرانی‌ها از اقتصاد چین دلیل اصلی این عامل بود. از سال ۲۰۱۵ تا نیمه اول سال ۲۰۱۶، تورم ژاپن سیر نزولی داشت و درنهایت به زیر صفر درصد رسید. افت تورم برای ژاپن ناامیدکننده بود، ژاپن به مدت چندین دهه با مشکل تورم منفی یا صفر درصد درگیر بوده است. بااین‌حال در ماه اکتبر گذشته، رشد تورم مثبت شد و از آن موقع تورم سیر صعودی به خود گرفته است. رشد تورم در ماه مارس ۰٫۴ درصد و در ماه فوریه ۰٫۲ درصد بود. در حال حاضر بعد از دو ماه رشد ۰٫۴ درصدی تورم، بازار همچنان انتظار دارد که شاخص CPI ژاپن رشد ۰٫۴ درصدی را ثبت کند.
بر اساس مطالب بالا می‌توان گفت که حساسیت سرمایه‌گذاران به گزارش CPI بیشتر از GDP هفته گذشته خواهد بود. اگر رشد تورم بالای ۰٫۴ درصد باشد، احتمال رشد ارزش ین ژاپن نیز وجود دارد. اما اگر رشد تورم زیر ۰٫۴ درصد باشد، فروشندگان وارد بازار خواهند شد. تورم ضعیف ژاپن موجب خواهد شد تا بانک مرکزی از تغییر سیاست‌های انبساطی و افراطی فعلی خودداری کند.
به‌طور خلاصه در هفته معاملات جدید بازهم جریانات ریسکی بازار محرک اصلی جفت ارز خواهند بود. به همین خاطر سرمایه‌گذاران بایستی به گردهمایی اقتصادی جکسون هول توجه کنند. اگر تمایلات ریسک‌پذیری بازار بهبود یابند، ین تضعیف خواهد شد. چون‌که در چنین شرایطی بانک مرکزی ژاپن همچنان بزرگ‌ترین بانکی خواهد بود که به‌طور افراطی از سیاست‌های انبساطی حمایت می‌کند. اما اگر دوباره شاهد تقویت تمایلات ریسک گریزی بازار باشیم، ین به یکی از محبوب‌ترین ارزهای بازار تبدیل خواهد شد. شاید در چنین وضعی بهتر باشد که ین ژاپن را به‌جای معامله در برابر دلار آمریکا (که وضعیت مبهمی دارد) در برابر یورو و پوند انگلستان معامله کرد.